Dwy wlad, dwy iaith

Mae bwrw pleidlais yn fraint ac yn gyfrifoldeb. Yma yn Awstralia yr ydym yn cael ein gorfodi i’w wneud ac ar ddiwrnod lecsiwn mae’na gwyno byth a hefyd wrth i’m cyd-etholwyr aros i ddefnyddio eu pensils bach. Mae’na dipyn o gwyno gan bobl wrth iddyn nhw sefyll am gwpl o funudau oherwydd y ciw. Ond mae’na gwyno dyfnach hefyd. Cwyno am y “nhw” sy’n ar y ballot. Cwyno am fethiant y “nhw” a’r ffaith nad oes gan y “ni” ddewis. Y “ni” sy’n cael eu gorfodi i bleidleisio yn gwbl datgysylltiedig a”r “nhw” gwleidyddol. O ganlyniad mae iechyd ein cymdeithas ddinesig yn wan ac yn gwaethygu. Peryglus. Mae pethe’n wahanol sha north. Mae’na bleidleisio pwysig o flaen y Cymry a’r Gwyddyl y mis hwn, ac mae’na gyffro o gwmpas Môr Iwerddon. O bell yr wyf wedi cael blas ar yr ymgyrch etholiadol yng Nghymru a’r ymgyrch refferendwm yn Iwerddon. Ar y 7fed fe gawn weld beth ddaw allan o’r cawl gwleidyddol mwya difyr/difrifol ers 1974 tra ar y 22ain fe fydd pobl y 26 sir yn penderfynu a ddylid pobl o’r un rhyw gael priodi. Ond er bod ‘na gyffro o ran politics, mae’n ymddangos taw difaterwch sy’n teyrnasu tua’r gorllewin o ran iaith. Tra mae’na hen ddigon o Gymraeg (a Sgymraeg) o gwmpas y lle yng Nghymru ar bosteri, taflenni ac yn y blaen, nid oes llawer o’r Wyddelig yn perthyn i’r refferendwm ryfeddol sy’n debygol o weddnewid hen wlad pabyddol. Eironi wrth feddwl am y faith bod y ddadl am gydraddoldeb ! Pam felly ? Mae’r Wyddelig yn “brif iaith” Iwerddon yn ol y Cyfansoddiad, ond ar lawr gwlad mae hi a’i chefnogwyr yn ymladd y fath o frwydrau yr oeddem yn gwneud yn y 70 ac 80au. Mae’r Gymraeg, i raddau helaeth, wedi goroesi diolch i’r bobl a’u cymunedau, tra mae’r Wyddelig wedi bod yn fwy swyddogol-arwynebol na naturiol-cymdeithasol. Mae’na wers i Gymru yn hynny o beth. Ac mae’na gysylltiad (bregus o bosibl) yn ôl i Awstralia hefyd. Mae’n orfodol i blant ysgol ddysgu’r Wyddelig, ond ofer yw’r ymdrech honno i’r mwyafrif.  Yn wir, mae’r profiad yn chwerwi llawer o bobl. Ac yma yn Oz mae gennym ein cyfundrefn bleidleisio yr oeddwn yn sôn amdano ar y dechreu. Colli iaith y mae’r Gwyddyl. Mae gennyf ofn taw colli dealltwriaeth a chysylltiad  â’u democratiaeth y mae’r Aussies. Pleidleisiwch a dathlu democratiaeth. A dweud “diolch yn fawr” amdani.

Rho sylw

Filed under Uncategorized

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s