Cawr o Awstraliwr

Mae marwolaeth rhywun dylanwadol bwysig yn dweud cyfrolau am lawer o bethe.

Yn achos Gough Whitlam y mae angen llyfrgell !

Yr oedd e’n wleidydd craff (a naïf) a siaradwr cyhoeddus penigamp.

Yr oedd yn ben ar lywodraeth wnaeth newid Awstralia am byth.

Yr oedd yn arwr, yn ferthyr, yn ffigwr wnaeth ddenu casineb ac yn dipyn o enigma.

Pan etholwyd Whitlam a’i Blaid Lafur i fod yn llywodraeth ar y wlad hon ym 1972 yr oedd Awstralia, yng ngeiriau y cyn-brif weinidog arall Paul Keating, yn ben-ôl y byd.

Yr oedd yr hen ddyn Robert Menzies wedi mynd, o’r diwedd, fel PM ond yr oedd y lle yn dal gyda’i draed a’i ffordd o fyw yn dal yn y pumdegau cyfforddus, hawdd a neis ar y cyfan .

Yn wir, nid oedd rhyw lawer wedi newid ers creu Awstralia annibynnol ym 1901 er gwaethaf dau rhyfel byd a llu o fewnfudwyr.

Yr oedd Oz yn rhywfath o Brydain/Lloegr gyda thywydd gwell a thim criced ych-a-fi ar adegau !

Nid oedd rhai Awstralwyr wedi profi’r fath wlad.

Yr Aboriginiaid, menywod, Eidwalwyr a Groegwyr oedd newydd gyrraedd a’r difreintiedig er enghraifft.

Yr oedd angen newid.

Daeth arwydd o newid cyn i Whitlam ennill etholiad ’72.

Yr oedd ‘na elfennau y tu fewn i’r Blaid Ryddfryfol (John Gorton a Harold Holt) yn benderfynnol o lusgo’r wlad i ail hanner yr ugeinfed ganrif.

Ond ar ol dwy ddegawd a mwy mewn grym nid oedd yr awydd na’r gallu gan ochr geidwadol gwleidyddiaeth i hebrwng y genedl ar hyd taith mor gyffrous a pheryglus.

Edward Gough Whitlam oedd y dyn i ddangos y ffordd.

Yr oedd ei weledigaeth – i greu Awstralia annibynnol go iawn, Awstralia deg, Awstralia well.

Ac o ganlyniad yr oedd ‘na lawer iawn y tu fewn i’r sefydliad yn ei wrthwynebu’n ffyrnig.

Yn fras, daeth cyfnod o sosialaeth ar garlam i ben o fewn tair mlynedd ar Ddydd y Cofio.

Yr 11eg o Dachwedd 1975.

Coup d’etat neu newid cyfansoddiadol angenrheidiol ?

Mae’r dadlau am hynny’n parhau hyd heddiw.

Wrth i’r cyfryngau lenwi ein sgriniau gyda theyrngadau a lluniau archif du a gwyn yr wyf yn pryderu.

Fel yn sawl achos o “gofio”, yr ydym – gohebwyr a’u teip – yn tueddu dweud stori sy’n cael ei hanelu tuag y sawl yr oedd “yno” ar y pryd.

Ond mae’na eraill

Fe fyddai ceisio dweud wrth y sawl dan 40 oed paham yr ydym yn son cymaint am Whitlam yn beth iach hefyd.

Nid hanes yw cofio.

Mae cyd-destun a dylanwad yr unigolyn yr un mor bwysig yn fy marn i.

Yr oedd Waldo’n ei dweud hi llawer gwell na fi.

Un funud fach cyn elo’r haul o’r wybren,
Un funud fwyn cyn delo’r hwyr i’w hynt,
I gofio am y pethau anghofiedig
Ar goll yn awr yn llwch yr amser gynt.

Mae’r pethe anghofiedig cyn bwysiced a’r rhai cyfarwydd.

Rhowch sylw

Filed under Uncategorized

Ar y ffordd

IMG_0255

Fel yr wyf wedi dweud sawl tro, mae hon yn wlad fawr.

Mawr iawn.

Mae talaith Victoria’n weddol fach wrth gymharu â Queensland a Gorllewin Awstralia, ond mae hi’n dal yn b—i fawr !

Yr wyf newydd ddychwelyd o daith i ben gogleddol y dalaith, dinas o enw Mildura.

Mae’n lle hardd gyda gerddi orennau a grawnwin yn sefyll rhwng cartrefi clyd ac mae canol y ddinas yn enghraifft o”art deco” ar ei gorau.

IMG_0228

Saif Mildura ym mhellafion etholaeth 35,702 kilomedr sgwâr ac mae hi’n agosach i Adelaide nag i Melbourne.

Mae’n dipyn o daith i wneud stori am ras etholiadol gwledig – cynhelir etholiad taleithiol Victoria ar y 29ain Tachwedd – ac roedden ni ar y ffordd am chwe awr a mwy.

Felly wrth yrru trwy’r Mallee, fel y gelwir yr ardal arbennig hon, yr oedd ‘na ddigon o amser i mi a’m dyn camera Kyle drafod y byd a mwy.

Pêl-droed Awstralaidd (AFL) a bwyd oedd y ddau brif destun a ddweud y gwir yn onest !

Mae taith i’r wlad yn rhan hanfodol o’m gwaith fel gohebydd a chynhyrchydd rhaglen 730 Victoria ac rhaid dweud fod gan Victoria llu o drefi a phentrfi pert i ymweld â nhw a hel straeon difyr a dwys.

Ac ar bob taith i’r “bush” mae’na gwestiwn holl bwysig i’w hateb.

Ble mae’r caffi/popty gorau ??!!!

Os am pies a sosej rôls ewch i Nagambie.

Os am rywbeth gyda quinoa neu lentils ewch i Sale.

Ac os am frechdan stec ‘does ond un lle – Hopetoun.

 Bara gwyn, stec, cig moch, letys. tomato a wynwyn wedi’u ffrio.

A margarine ar y bara a hwnnw wedi’i dostio !!

A’r pris – $7.

Mae hynhny llai na chost hanner peint o gwrw boutique yn y faestref lle’r wyf yn byw … sy’n lle hipsteraidd brawychus.

Yr oedd Kyle a minnau yn y Caffi am awr yn holi ymgeisydd Llafur ifainc a oedd yn hynod hen ffasiwn wrth iddo son am chwarae teg, gwasanaethau cyhoeddus a phethe rhyfedd eraill.

Ar ôl y cyfweliad death y frechdan yng nghanol cwmni trigolion tref fach sy’n dal eu gafael – mwy na lai – ar eu cymuned a’u timau chwaraeon, siopau a ffordd o fyw.

Nid oes iaith wahanol ar dafodau pobl Hopetoun ond ar wahân i hynny mae’r lle’n nynd trwy’r un fath o brofiadau â degau o bentrefi cefn gwlad Cymru.

Mae gobaith yn beth prin iawn yn Hopetoun, ond nid oes diffyg balchder trefol.

Ac yr oedd yr un peth yn wir ar hyd y ffordd rhwng Melbourne a Mildura ac yn ôl wythnos ddiwethaf.

Mae’r byd mawr yn lle peryglus ar y naw y dyddiau hyn.

Rhaid cael gafael ar bethe a llefydd sy’n codi eich calon.

Wnaiff brechdan flasus a thref fach llawn croeso y tro mi am dipyn.

Rhowch sylw

Filed under Uncategorized

Y Wlad Ffodus Ffôl

Mae’n 26 mlynedd ers i mi ymgartrefu yn Awstralia, 24 ohonynt fel dinesydd o’r wlad hon.

Yr wythnos hon, ar ôl dyddiau lawer o ddadlau ffyrnig am fygythiad terfysgaeth gydag elfennau cryf o annoethineb, aeth fy ngwlad fabwysideig yn wleidyddol gwallgof yn fy nhyb i.

Penderfynodd dau brif swyddog ein senedd y dylid rhoi unrhyw fenyw sydd am wylio’r gweithgareddau a sy’n mynnu gwisgo burqa y tu ôl I wal gwydr yn y siambr.

Llefarydd Tŷ’r Cynrychiolwyr/House of Representatives Bronwyn Bishop a Llywydd y Senedd/Senate Stephen Parry benderfynodd ar eu liwt eu hunain i godi gwaharddiad o’r fath ar rai o’u cyd-Awstralwyr.

Ers i’r ofn o derfysgaeth godi’n arw mis diwethaf mae sawl awr o radio a theledu ac ambell fedr o golofnau papurau newydd wedi trafod y burqa a’i lle yn y wlad hon.

Yn wir, mae’na adegau’n ddiweddar pan yr wyf yn dechreu meddwl fy mod i’n byd mewn gwlad lle synnwyr cyffredinol wedi llwyr ddiflannu.

Ond er gwaeth yr holl dystiolaeth o “hysteria” a gwaeth yr oeddwn yn dal i gredu yn Oz hyd nes i’r ddau bwysig yng Nghanberra benderfynu am beidio caniatau’r burqa yn “eu tŷ nhw”.

Bishop a Parry sy’n rheoli adeiladau’r senedd a Rhyddfrydwyr ydynt, sef ceidwadwyr.

Bronwyn Bishop

Stephen Parry

Nid oes gair Cymraeg yn y “Collins” am “breathtaking” er bod’na un a “breathalyser”!

Yr oedd safbwynt Bishop a Parry yn “breathtaking” a mwy ac, o bosib, y dylid cynnal prawf anadlydd ar y ddau ohnynt !

Ond ni ddylai neb ddweud jôcs neu chwarae gyda geiriau wrth i ni ddelio â’r sefyllfa sydd ohoni.

Mae pethe’n ddifrifol.

Difrifol iawn.

Am unwaith fe wnaeth y Brif Weinidog Tony Abbott geisio rhoi stop ar rywbeth twp a pheryglus.

Ond nid yw’r mater wedi cael ei setlo hyd yma gan nid yw Tony o Lundain yn cael gosod rheolau ar y senedd.

Beth yffach sy’n mynd ymlaen yn y wlad hon ??!!!

Rhaid dweud bod y busnes burqa yn dweud llawer, llawer iawn am gyflwr y genedl hon.

Dyddiau du.

Dyddiau peryglus.

Dyddiau lle mae angen arweinyddiaeth arnom ni gyd.

Chwilio amdani yr ydwyf – a nid eithriad mohnof.

Un peth a gododd fy nghalon heddiw wrth i mi gerdded ar hyd Sydney Road yn Brunswick – prif stryd fy milltir sgwar.

Mae’n ardal aml-ddiwylliannol, aml-hiliol.

A heddiw yr oedd’na gwrteisi mwy nag arfer wrth i ni, y bobl gyffredin, siopa, yfed coffi a bwyta pastai cig, sushi, burek a pizza.

Boed burqa ar ben rhywun ai peidio, roedd rhannu “dydd da” yn beth cyffredin iawn a gwenau ym mhob man.

Gwyn, brown a melyn ein byd.

Brunswick – maestref amrywliw fwya’r genedl yn dangos y ffordd ymlaen.

O, a chyn i mi fynd, darn bach o wybodaeth, tystiolaeth, gwirionedd.

Nid oes yr un fenyw’n gwisgo burqa erioed wedi ceisio cael mynediad i’r senedd-dŷ Awstraliadd hyd y gwn I a llawer un arall.

Beth yffach sy’n mynd ymlaen ?

Rhowch sylw

Filed under Uncategorized

Chwarae bach. chwarae mawr

Rydyn ni reit yn ei chanol hi.

Cynnwrf, cyffro, ofn a siom.

Peidiwch â’m cam-ddeall am eiliad.

Nid sôn am y perygl o defysgaeth yma yn Awstralia yr wyf yn siarad amdano.

Ond cyfnod y gemau mawr – y ddwy gêm fwyaf.

Nid yw “Rownd Derfynol” yn ddigonol i ni yn Awstralia, rhaid i’r gêm fod yn fwy na hynny.

“Grand Final” yw’r term sy ar dafodau nifer sylweddol o bobl y wlad frown hon.

Sadwrn diwethaf death yr Elyrch a’r Hebogau’n erbyn eu gilydd yn y bêl-droed leol – yr AFL lle defnyddir y Sherrin uchod.

Mewn geiriau eraill (a dealladwy i chi chi f’annwyl ddarllenwyr) Sydney yn erbyn Hawthorn.

Crasfa oedd hi, Hawthorn, sy’n faestref ddwyreiniol Melbourne, yn rhoi cweir i fois ariannog dinas fwyaf Oz.

Y sgôr derfynol: Hawthorn 21.11 Sydney 11.8.

Nawr ‘re, mae’r ffordd o sgorio yn AFL yn od i’r sawl sy ddim yn meddwl ei bod hi “Y” gêm orau ar wyneb y ddaear.

Felly …

Popeth yn glir ??

Roedd buddugoliaeth 63 pwynt Hawthorn yn un llawn hyder a threfn ond i’r gwyliwr niwtral yr oedd y gêm yn hyll a siomedig.

Roedd fel mynd i barti benblwydd ac yr oedd pob un balŵn wedi mynd “bang” o fewn munudau a’r gacen heb nemor ddim icing – pinc, gwyn, coch neu wyrdd !

Ond mae gennyf gacen  pêl-droed arall yn y ffwrn, un fydd yn nofio mewn coch a gwyrdd … neu, i ddefnyddio’r enawau go iawn amdanynt, Cardinal a Myrtle.

Mae hanes y “Rabbitohs” yn un hir a dramatig.

Un o’r timau rygbi tri-ar-ddeg mwyaf llwyddiannus yn hanes y gamp.

Ond ers pedwar degawd a mwy nid yw’r tîm wedi chwarae yn yr un “Grand Final”.

Yn waeth byth, am gyfnod yr oedd y “Bunnies” allan o’r gystadleuaeth ar  ôl i feistri newydd y NRL (National Rugby League) benderfynu nad oedd lle i fod i glwb traddodiadol gyda llysenw rhyfedd*.

Ymhlith y meistri ar y gamp oedd cwmni cyfryngol Rupert Murdoch a’r un yw’r stori hyd heddiw.

Ond death tro ar fyd trwy’r llysoedd a thrwy’r bobl yn dangos eu nerth.

Dydd Sul nesaf fe fydd South Sydney yn wynebu Canterbury-Bankstown yn “Grand Final” y NRL.

Fe fydd ‘na donau o emosiwn wrth i gefnogwyr y “Rabbitohs” baratoi am y gêm fawr.

Mae’r clwb wedi’i lleoli mewn un o’r ardaloedd mwyaf lliwgar yn Sydney.

Tai a fflatiau cyhoeddus gweddillion y dosbarth gweithiol, tai a fflatiau moethus yr hipsters a’r hoywon.

Ac ie, fy nhîm i yw Souths !

Felly, nid oes ots gennyf pa mor hyll a siomedig fydd y gêm – ennill, ac ennill yn unig, yw’r nôd.

Mae chwaraeon a gwleidyddiaeth Awstralia’r un fath.

Mwy am y ddau cyn bo hir.

*Rabbitohs ??? Y llys enw’n tarddu o waedd y gwerthwyr cwningod ar strydoedd Sydney o gwmpas cartref y cleb yn Redfern – “Rabbit-oh, rabbit-oh”.

Rhowch sylw

Filed under Uncategorized

Rhy agos o lawer

35 kilomedr i fwrdd.

Awr o daith mewn car, ychydig yn hwy mewn tram a thrên.

Dyna’r ffeithiau moel am digwyddiad arbennig yn Endeavour Hills a allai arwain at …  wel, pwy a wyr.

Neithiwr fe saethwyd dyn 18 oed yn farw gan heddwas wedi iddo ei drawanu a heddwas arall.

Yn anffodus, mae digwyddiadau o’r fath yn digwydd yn weddol aml ond mae hwn yn arbennig.

Yr oedd y dyn ifainc yn gysylltiedig âg Al Furqan – grŵp Islamaidd eithafol yn ôl yr awdurdodau.

Yr oedd yr heddweision am ei holi yn sgîl yr ofn cynyddol diweddar am fygythiad  terfysgaeth yn Awstralia.

Dyn ifainc Moslemaidd yn mynd i orsaf yr heddlu gyda chyllell yn ei boced.

Dau heddwas yn ymateb i ymosodiad.

Un corf, dau yn yr ysbyty.

Yn sydyn reit mae’r gymdeithas aml-hiliol, aml-grefyddol, aml-ddiwylliannol Awstraliadd sy wedi tyfu ers degawdau’n ymnddangos yn fregus iawn.

Ni a nhw.

Mae’r ofn o berygl anweledig yn ddigon dwfn ond mae cael rhywbeth a ddigwyddodd ar stryd cyffredin ychydig o filltiroedd o’ch cartref clud yn troi’r ofn yn banic.

A dyna’r perygl heno wrth i mi deipio.

Gydag adroddiadau sy’n gôrsymyleiddio, gwleidyddion sy’n awyddus i elwa’n bersonol ac yn bleidiol a chyhoedd sydd wedi, yn gyffredinol, wedi datgysylltu ei hun o’r realiti bydol yr ydym yn gwynebu dyddiau danjerus.

Nid yw’r gair anesmwyth yn hanner digon da i gyfleu’r hyn yr wyf yn ei deimlo ar hyn o bryd.

Rhowch sylw

Filed under Uncategorized

Oblgiadau – ambell i sylw

Weithiau mae peidio bod rhywle’n fantais ac yn eich galluogi chi i weld pethe’n gliriach.

Ond mae camddehongli’n digwydd yn amlach na pheidio.

A chyda’r rhybudd iechydd hwnnw, ymlaen â’r sylwadau wedi’r refferendwm.

Nid yw’r drefn yn golygu dim !

*Cynhalwyd pleidlais ar dorri i ffwrdd. Mewn llefydd eraill mae colli bywydau wedi digwydd, nid bwrw pleidlais.

*Oes, mae elfennau hyll wedi ymddangos yng ngwleidyddiaeth y DU. Rhaid i mi ddyfynnu o’r iaith wreiddiol:  “If people don’t like it they can move somewhere else in the UK” ys dywed AS Ceidwadol o Southend wrth gyfeirio am fudiad newydd  “Fightback England”.

*”Better Together”.  Mae’na ragor o waith iddyn nhw i’w wneud, ond peidiwch â disgwyl gormod.

*Y cyfryngau Llundeining a’r Sefydliad.  Beth yw’r gwahaniaeth ? Gyrrwch eich atebion ar gefn cerdyn post.

*Mae’na gwmwl uwchben y Bîb.  Yr ateb sydyn byddai sefydlu “Scottish Six” yn syth bin.

*Alex Salmond: beth yw’r Gymraeg am “canny”? Yr oedd ganddo Cynllun B wedi’r cwbl !!

*Gwleidyddiaeth: Mae’na beryglon wrth i’r cyhoedd gymryd rhan mewn democratiaeth – peryglon i wleidyddion ! Daeth “calon” yn ôl i faes y gâd wleidyddol – hir oes iddi.

*Llafur: Yn sefyll ar goresffordd. Mewn grym yng Nghymru oherwydd hanes, yn siop siafins yn yr Alban, ac yn llawn ofn yn Lloegr. Ond, wedi dweud hynny, fe allai hi fod mewn grym o fewn blwyddyn.  Yr oedd clywed John Denholm a Frank Field yn sôn am Blaid Lafur Lloegr yn gwneud i mi deimlo’n anesmwyth braidd.

*Ceidwadwyr: Cameron mewn twll.  Fe fyddai symud i’r dde’n ail-wneud gwelidyddiaeth ac yn achub y Democrariad Democrataidd o bosib.

*Lloegr: Nid gwlad syml o bell ffordd.  Mae’na wir ymdeimladau o arwahanrwydd yn llefydd fel Swydd Efrog, Northumberland a (ymddiheuriadau i Dick Cole a ) a Chernyw. Mae Llundain yn wlad ar ei phen ei hunan gyda’r wlad arall sef y Dde Ddwyrain/Home Counties o’i chwmpas.  Mae angen ar Loegr “Better Together” !

*Yr Alban: Gwlad ryfedd sy wedi newid.

*Cymru: Dal i ddisgwyl ;-)

*Prydeindod: Beth ? Pwy ?  Yr oedd ymddygiad dyddiau ola’r ymgyrch wrth i’r sefydliad addo ac addo er mwyn ennill cefnogaeth i’r achos “na” yn agoriad llygaid i  lawer o bobl.  Ond nid i’r “Prydeinwyr” sy wedi brwydro dros hawliau ieithyddol a chymudeol a mwy yn ystod y degawdau diwethaf. Yn lawer rhy aml yr oedd rhaid fygwrth neu godi embaras ar y Sefydliad yn hytrach na thrafod yn gall i ennill dadleuon.

Ac wrth i mi gwpla’r gwaith teipio mae rhaglen etholiad Seland Newydd newydd gychwyn.

Du fy myd.

Rhowch sylw

Filed under Uncategorized

Niferoedd, geiriau, diffygion

Yn oriau man dydd Gwener nesaf fe fydd niferoedd solet yn rhoi taw ar bawb a phopeth.

Go brin ! Ond – ac proffwydo’r ywyf yn awr –  pa bynnag rif sydd y tu  ôl i’r “4” pan ddaw canlyniadau terfynol y refferendwm, fe fydd achos i ddathu ymlith y bobl … “Ie”.

Fe ddylai’r sawl “bu choir” ddathlu eu gallu i wrthsefyll diwrnod ar ôl diwrnod, wythnos ar ôl wythnos o newyddiadura pleidiol a thrahaus.

Ni allaf ddweud wrthoch ryw lawer am yr ymgyrch ar lawr gwlad yn yr Alban,ond mae darllen a gwrando o bell wedi fy syfrdanu fi.

Mae’na ddiffyg cyd-bwysedd ac, yn waeth byth, diffyg cyd-destun a gwybodaeth sylfaenol i’r fath raddau fy mod wedi rhoi’r gorau i sawl bapur a rhaglen ers i mi ddychwelyd o’m tair wythnos o wyliau yng Nghymri. Lloegr a”r Alban mis yn ôl .

Os am adroddiaudau sy’n edyrch ar y bleidlais hanesyddol hon fel mater o bwys, rhaid i chi fynd i “ranbarthau” y gyfundrefn Brydeining, Iwerddon, a gwledydd aeddfed eraill megis yr yr Unol Daeleithiau, Seland Newydd a Chanada.

Nid oes syndod bod y “Telegraph” a’i deip yn bleidiol i’r achos “nas fheàrr còmhla”.

Ond mae’r newyddiadura ar draws y papurau wedi bod yn bleidiol eithafol yn  llawer rhy gyson gyda gormod o gynnig barn o safbwynt arbenning yng ngholofnau’r Torygraph a’r Times a’r Guardian a’r Western Mail.

Fe fyddai fe’n codi embaras ar Moira Anderson, Kenneth McKellar, Jimmy Shand (a’i fand) a phob cynghorydd gwrth-Aeleg Caithness.  (Heb son am pob wan jac y tu ôl i’r rhaglen radio fythgofiadwy honno “Ceilidh air Carrochar”.) Y broblem i mi – rhywun sydd wedi bod yn hel straeon fel bywoliaeth ers y 70au – mae’r garfan Luneinig/Pydeinig wedi dangos tro ar ôl tro nad ydynt yn gwybod neu ddeall hanes yr Undeb/gwlad/cenedly y maent mor hoff ohoni Maent wedi dangos llawer mwy na’u lliwiau.

Maent wedi datgan yn glir trwy eu gohebu eu bod nhw’n rhan o beiriant sefydliadol.

Dyna’r hyn a elwir yn bapurau newydd yn gwneud y dyddiau hyn. Ond, ac “ond” a hanner yw e, beth am y BBC – y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeining ? Mae

Mae mwy o sylw wedi’i roi i ganmlwyddiant y Rhyfel Mawr nac i siâp bosbl y “genedl” ei bod hi wedi gwasanaethu ers 1922.

1922.

Blwyddyn dechreu ffarwel hir Iwerddon i Brydain a’i hymereodraeth.

Eironi !

Mae’na bergyl go iawn i’r “genedl Brydeining” – existential go ianwn. Swyddogaeth y BBC , yng ngeiriau ei siarter frenhinol, yw”output which consists of information, education and entertainment”.

Ac ar ben hynny, eironi arall o bosibl, dywed y siarter y dylai’r BBC gynrychioli “the UK, its nations, regions and communities.”

Proffwydoliaeth arall – ac un yr wyf yn llawer mwy hyderus amdani na’r un am y canlyniad.

Fe fydd adroddiadau a datganiadau i’r wasg yn llifo o’r Gorfforaeth Ddarlledu Brydeining gyda siartiau a llawer mwy o rifau na “4” ac un rhif arall ! Fy fyddan nhw’n dangos, i’r eiliad, yr oedd yr amser a roddwyd i’r ddwy achos mwy na lai yn gyfartal.

Tystiolaeth solet, yn ôl llefarddyddion di-ri, yr oedd y BBC wedi cyflawni ei swyddogaeth.

Ni fydd ynrhyw sôn am tinc mewn llais neu leoliad aeliau cyflwynydd neu holwr, na’r dewis o gwestiynau ar gyfer “Any Questions” a “Question Time”.

Ac yn bwysicach, y diffyg sylw o gychwyn cyntaf yr ymgyrch blwyddyn a mwy yn ôl.

A sôn am ddiffygion – nid yw’r “Pawb a’i farn” diweddar o’r Alban ar gael i mi a’r diaspora Gymraeg fel arfer.

Un o’r ychydig raglenni S4c sydd wedi bod ar gael i ni yw fforwm fywiog Dewi Llwydm ond nid y rhaglen arbenning hon.

Neu mewn geiriau a rhifau eraill:

Stream not found: uk/BSM/standard/600/pawb_ai_farn_refferendwm_yr_alban_cymr_r6b7dr_001f254248.mp4?8c117b46a0fa55c6524327e1b688a80029fe7ade443b45c532a705f6163f679ea190fda2698c34750eb2

Oes ‘na “geo-block” Albanaidd wedi’i sefydlu gan y boi Salmond ‘na eisoes !!

Rhowch sylw

Filed under Uncategorized